تئوری داو

تئوری داو را چارلز هنری داو در اواخر قرن نوزدهم پایه‌گذاری کرد و این نظریه سنگ بنای تحلیل تکنیکال مدرن به شمار می‌رود. داو بر این باور بود که با مشاهده حرکات گذشته قیمت می‌توان درباره تحولات آینده قیمت نتیجه‌گیری کرد. او برای ارزیابی تحولات کل بازار، میانگین صنعتی داوجونز (Dow Jones Industrial Average) را ایجاد کرد که پایه دیدگاه او را تشکیل می‌داد. از مشاهدات او مجموعه‌ای از فرض‌های بنیادین شکل گرفت که می‌توان آن‌ها را در هفت اصل خلاصه کرد. این اصول پایه تکنیک بازار نیز هستند.

هفت اصل تئوری داو

1. شاخص همه اطلاعات بازار را منعکس می‌کند

ایده اصلی میانگین صنعتی داوجونز این بود که فشارسنجی برای بازار ایجاد شود که کل بازار را بازتاب دهد. داو فرض می‌کرد که همه اطلاعات از قبل در قیمت‌ها لحاظ شده‌اند. اگر بازار از نظر اطلاعاتی کاملاً کارا بود، قطعاً چنین بود. اما در عمل چنین کارایی هرگز وجود ندارد، زیرا همه فعالان بازار همیشه به همه اطلاعات دسترسی ندارند. آنچه قیمت‌ها واقعاً منعکس می‌کنند، انتظارات فعالان بازار است و بازار نیز همین انتظارات را بازتاب می‌دهد. بنابراین یک شاخص می‌تواند گرایش‌های مشخصی را در بازارها آشکار کند.

2. قیمت‌ها از یک روند پیروی می‌کنند

قیمت‌ها به‌صورت تصادفی حرکت نمی‌کنند، بلکه در قالب روند حرکت می‌کنند. اینکه یک روند چگونه شکل می‌گیرد و چگونه تعریف می‌شود، در مقاله روندها توضیح داده شده است. اما به‌طور کلی، هر روند همیشه از حرکت‌ها و اصلاح‌ها تشکیل می‌شود.

3. سه اندازه روند وجود دارد

تئوری داو سه اندازه روند را از یکدیگر متمایز می‌کند:

• روند اولیه: روند بزرگ و بسیار بلندمدت
• روند ثانویه: روند متوسط و میان‌مدت
• روند فرعی: روند کوچک و کوتاه‌مدت

4. هر روند سه مرحله دارد

سه مرحله روند که در اینجا برای یک روند صعودی شرح داده شده‌اند، عبارت‌اند از:

مرحله انباشت: این نخستین مرحله حرکت است که در آن سرمایه‌گذاران آگاه خرید می‌کنند. آن‌ها معمولاً نسبت به دیگر فعالان بازار برتری اطلاعاتی دارند و به همین دلیل می‌توانند زودتر وارد شوند.

مرحله مشارکت عمومی: افزایش قیمت‌ها در مرحله انباشت، خریداران بیشتری را جذب می‌کند و همین آغاز این مرحله پیروی از روند است. هرچه قیمت‌ها بیشتر بالا بروند، سرمایه‌گذاران بیشتری حاضرند وارد بازار شوند، زیرا نمی‌خواهند افزایش‌های بعدی را از دست بدهند. این روند تا آغاز مرحله توزیع ادامه پیدا می‌کند.

مرحله توزیع: در این مرحله، سرمایه‌گذارانی که در آغاز حرکت وارد شده بودند، سود خود را برداشت می‌کنند. از نظر تئوری، قیمت‌ها می‌توانند به افزایش ادامه دهند، اما هرچه روند بالغ‌تر شود، سرمایه‌گذاران کمتری حاضرند در سقف‌های تاریخی خرید کنند. در نتیجه، قیمت‌ها در مرحله توزیع حتی با انتشار اخبار مثبت نیز ممکن است کاهش یابند.

5. شاخص‌ها باید یکدیگر را تأیید کنند

چارلز داو شاخص دومی هم ایجاد کرد – که در ابتدا میانگینی از سهام شرکت‌های راه‌آهن بود و امروز با نام میانگین حمل‌ونقل داوجونز (Dow Jones Transportation Average) شناخته می‌شود – و در آن 20 شرکت از بزرگ‌ترین شرکت‌های حمل‌ونقل را گرد هم آورد. ایده این بود که کالاهای تولیدشده در صنعت باید جابه‌جا شوند. اگر وضع شرکت‌های حمل‌ونقل خوب باشد، این موضوع سیگنال خرید (Long) در میانگین صنعتی داوجونز را تأیید می‌کند. وقتی سیگنال‌های میانگین صنعتی با میانگین حمل‌ونقل تأیید شوند، احتمال درست بودن ارزیابی روند افزایش می‌یابد.

6. روند تا زمانی ادامه دارد که شکسته شود

تا زمانی که یک روند صعودی پیوسته سقف‌های جدید ثبت کند و به زیر کف‌های قبلی نرود، روند پابرجا تلقی می‌شود. تنها زمانی که آخرین کف شکسته شود، روند شکسته‌شده به حساب می‌آید. در روند نزولی نیز همین قاعده به‌صورت معکوس صدق می‌کند.

7. حجم معاملات روند را تأیید می‌کند

داو حجم معاملات را نیز به‌عنوان یک شاخص تکمیلی به کار می‌گرفت. در مراحل حرکت در جهت روند، حجم معاملات افزایش می‌یابد، در حالی که در مراحل اصلاح معمولاً کاهش پیدا می‌کند. انحراف از این الگو می‌تواند علامت هشداری باشد که از نزدیک شدن احتمالی بازگشت روند خبر می‌دهد.