شاخص قدرت نسبی (RSI)

شاخص قدرت نسبی (RSI) یک اندیکاتور مومنتوم است که با فرمول مشخصی محاسبه می‌شود. این اندیکاتور را جی. ولز وایلدر جونیور (J. Welles Wilder Jr) ابداع کرد و در سال 1978 معرفی نمود. هدف او این بود که مومنتوم قیمت را روی مقیاسی یکسان بیان کند تا بتوان مقادیر سهام مختلف – و دیگر ابزارهای مالی – را با یکدیگر مقایسه کرد. به همین دلیل، RSI همیشه در محدوده 0 تا 100 حرکت می‌کند.

نحوه محاسبه RSI

محاسبه معمولاً بر اساس 14 دوره انجام می‌شود؛ در نمودار روزانه یعنی 14 روز معاملاتی. ابتدا میانگین افزایش قیمت در روزهای صعودی و میانگین کاهش قیمت در روزهای نزولی در این بازه تعیین می‌شود. نسبت این دو، قدرت نسبی (RS) نام دارد:

RSI = 100 − 100 / (1 + RS)

در اینجا RS برابر است با میانگین افزایش تقسیم بر میانگین کاهش.

مثال: اگر سهمی در روزهای صعودی به‌طور میانگین 1.50 دلار افزایش و در روزهای نزولی به‌طور میانگین 0.75 دلار کاهش داشته باشد، RS برابر با 2 است. در این صورت RSI برابر است با 100 منهای 100 تقسیم بر 3، یعنی حدود 66.7؛ خریداران به‌وضوح کنترل بازار را در دست داشته‌اند، اما مقدار شاخص هنوز زیر آستانه اشباع خرید است.

تفسیر RSI توسط معامله‌گران

سطوح 30 و 70 اهمیت ویژه‌ای دارند:

• مقدار RSI زیر 30: بازار در وضعیت اشباع فروش تلقی می‌شود. فروشندگان بر بازار مسلط بوده‌اند و ممکن است به‌زودی بازگشتی در قیمت رخ دهد.
• مقدار RSI بالای 70: بازار در وضعیت اشباع خرید تلقی می‌شود. خریداران بر بازار مسلط بوده‌اند و بسیاری از معامله‌گران این را هشداری برای احتمال عقب‌نشینی قیمت‌ها می‌دانند.

با این حال، این سطوح سیگنال معاملاتی خودکار نیستند. در روندهای قوی، RSI ممکن است مدت‌ها در محدوده اشباع خرید یا اشباع فروش باقی بماند. از این رو بسیاری از معامله‌گران به واگرایی میان قیمت و RSI نیز توجه می‌کنند و این اندیکاتور را با ابزارهای دیگری مانند MACD یا باندهای بولینگر ترکیب می‌کنند. RSI یکی از اندیکاتورهای استاندارد تحلیل تکنیکال است و تقریباً در همه پلتفرم‌های معاملاتی در دسترس است.